Pergamentų kolekcijaIstoriniai Lietuvos dokumentai Lietuviškai Rusiškai Lenkiškai 
Vaizdas. Tekstas. Vertimas 










IDENTYFIKACJA

Kod informacji
LNMMB F101-7

Tytuł
In nomine Domi(ni) amen. Nos, Kazimirus, Dei gra(tia) rex Polonie, magnuſ dux Lithwanie...

Dokument, w którym Kazimierz IV Jagiellończyk (Kazimirus), król polski i wielki książę litewski, darowuje Janowi Kieżgajle (Johannes Kyenſgalowicz), staroście ziemskiemu żmudzkiemu, 3 dwory na Żmudzi.

Data powstania materiału zawartego w jednostce opisywanej
Dokument podpisany w Grodnie (Grodno), [dn. 16 kwietnia] 1465 r.

Poziom opisu
Opis rękopisu.

Język dokumentu
Jęz. łaciński.

Objętość jednostki opisywanej
1 karta: 48,5 x 23 + 7 cm.

Materiał
Pergamin, atrament.

Charakterystyka fizyczna
Wymiary rękopisu
Dokument pisany atramentem na pergaminie. Atrament brązowy. Pergamin nierównomiernie pożółkły – miejscami przetarty. Pismo jednej ręki.

Tekst: 33 x 10,5 cm, 19 wierszy. Wysokość wiersza – 0,6 cm, średnia wysokość liter: wielkich – 0,4 cm, małych – 0,2 cm. Po bokach dobrze widoczne ślady liniowania.

Inicjał "I" (15 wierszy, 14 cm) – zdobiony gotyckim ornamentem; pierwsze trzy słowa incipitu uwydatnione atramentem, zdobione i powiększone (6 cm). Pierwsze litery pozostałych słów incipitu zdobione atramentem, cienką linią.

Pieczęć przywieszana mała WKL woskowa koloru czerwonego (Ø 3,5 cm) we fragmencie miseczki woskowej (Ø 7 cm), przywieszona na sznurku z czerwonych, białych i zielonych nici.
Zagięcie pergaminu – 7 cm, dwa przecięcia na sznurek w odległości 6,5 cm.

W otoku: "S. CAſIMIRI <…>OLONIE M.D LITHWANIE RUSSIE etc."

Na odwrociu
·
zapiska w jęz. ruskim (u dołu) – "ïðèâèëå6è 6w ïîøåõîð6íå";  
· pieczęć Litewskiej Biblioteki Narodowej im. Martynasa Mažvydasa – "LTSR Valst. Respublikinė Biblioteka" (fioletowa farba).

 

KONTEKST

Autor
KazimirusKazimierz IV Jagiellończyk, król polski i wielki książę litewski.

Podpisał(li) się
A(l)b(er)tus de  Zichlin regni Polo(niae) vice can(cella)rius – Albert Zychlin, podkanclerzy Królestwa Polskiego.

Pieczęć
Pieczęć przywieszana mała WKL woskowa koloru czerwonego.

Historia administracyjna i/lub biograficzna
KazimirusKazimierz IV Jagiellończyk (ur. 29 listopada 1427 w Krakowie – zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie), wielki książę litewski (1440–1492) i król polski (1447–1492), syn Władyslawa II Jagiełły i Zofii.

Johannes Kyenſgalowicz – Jan Kieżgajło, starosta żmudzki (1449–1485), kasztelan trocki (1477–1478), kasztelan wileński (1478–1484). Zmarł w 1485 r.

Historia przechowywania
Dokument został przejęty przez Litewską Bibliotekę Narodową im. Martynasa Mažvydasa w 1947 r. z biblioteki synodu ewangelików reformowanych. Informacji o wcześniejszej historii przechowywania dokumentu brak.

Bezpośrednie źródło nabycia
Biblioteka synodu ewangelików reformowanych.

 

TREŚĆ I BUDOWA

Streszczenie
Kazimierz IV Jagiellończyk (Kazimirus), król polski i wielki książę litewski, darowuje trzy dwory na Żmudzi Janowi Kieżgajłowiczowi (Johannes Kyenſgalowicz), staroście żmudzkiemu. Jeden z nich – dwór w Poszokorach (Poſſchokorny); dwie pozostałe nazwy – nieczytelne. Posiadaczem pierwszych dwu dworów do śmierci był Gedygold Tułowicz (Gedigolth Twolowicz), trzecim zarządzał Andrzejko (Andrzeyko), sługa Nacza Ginwiłowicza (Nacz Ginwilowicz).

Nowy właściciel i jego potomkowie otrzymują wszystkie prawa własności do ziemi, przy zachowaniu powinności względem państwa (np. podwoda, stacji).

Wymienione osoby
Kazimirus, rex Polonie, magnuſ dux Lithwanie...
– Kazimierz [IV Jagiellończyk], król polski i wielki książę litewski;
Johannes Kyenſgalowicz, capitaneus Samagittarum – Jan Kieżgajłowicz, [Jan Kieżgajło] starosta żmudzki;
Gyedigolth Twlowicz – Gedygold Tułowicz (?);
Andrzeyko, servitor Nacz Ginwilowicz – Andrzejko, sługa Nacza Ginwiłowicza;
Nacz Ginwilowicz – Nacz [Naczko] Ginwiłowicz;
Andreas Siłowicz, palatinus Troczen(sis) – Andrzej Siłowicz, wojewoda trocki;
Radwilus Oſſitowicz, marſchalcus MDL – Radziwiłł Ostykowicz [Ościkowicz (?)], marszałek WKL;
Olechnus Sudizmunthowicz, supremus subpincerna MDL, capitaneus Poloczen(sis) – Olechno [Aleksander] Sudzymontowicz, podczaszy WKL, starosta połocki.

Wymienione miejscowości
Grodno;
Poſſchokorny – dwór w Poszokorach na Żmudzi.

Wymienione wydarzenia i dokumenty
Brak.

Informacja o opracowaniu dokumentu
1980 r. – O. Matusevičiūtė sporządziła opis skrócony rękopisu;
2000 r. – V. Rimša uściślił opis skrócony; D. Norkūnienė sporządziła opis zasadniczy.

 

WARUNKI UDOSTĘPNIANIA

Stan prawny
Dokument jest własnością Republiki Litewskiej.

Warunki udostępniania
Dokument udostępnia się za zezwoleniem kierownika Działu Starodruków i Rękopisów Litewskiej Biblioteki Narodowej im. Martynasa Mažvydasa.

Prawa autorskie / Warunki kopiowania
Dokument można kopiować i publikować wyłącznie za zgodą Biblioteki. Dane o publikacji dokumentu (nazwa wydawnictwa, rok wydania) wydawca winien wskazać w karcie przewodniej.

Pomocnicze środki poszukiwania
Katalog kartkowy Działu Starodruków i Rękopisów Litewskiej Biblioteki Narodowej im. Martynasa Mažyvdasa.
Inwentarz zbioru pergaminów.
http://pergamentai.mch.mii.lt/.

 

MATERIAŁ POKREWNY

Miejsce przechowywania oryginału
Dział Starodruków i Rękopisów Litewskiej Biblioteki Narodowej im. Martynasa Mažvydasa.

Miejsce przechowywania odpisów
Danych brak.

Pokrewne jednostki opisywane
Brak.

Inny materiał pokrewny
Danych brak.

Publikacje
Tekst dokumentu – Katalog pokazu zabytków ze zbiorów Synodu ewang. – reformowanego w Wilnie. Pamiątka zjazdu ewangelickiego w Wilnie, Wilno 1926, s. 27.
Zdjęcie i opis dokumentu – Lietuvos didžiųjų kunigaikščių privilegijos. Parodos katalogas, oprac.  J. Steponaitienė, Vilnius 1998, s. 12–13. 
Zdjęcie i opis skrócony dokumentu w jęz. polskim, litewskim, rosyjskim, angielskim – http://pergamentai.mch.mii.lt/.

 

UWAGI
Dokument restaurowany w 1997 r. w Centrum Konserwacji i Restauracji Dokumentów Litewskiej Biblioteki Narodowej im. Martynasa Mažvydasa. Restaurator – S. Sprindienė. Akt restauracji nr

 

   F101-7, F101-15, F101-19, F101-20, F101-21